Wat is de kwalitatieve selectie?
Bij de kwalitatieve selectie beoordeelt de aanbestedende overheid de inschrijver, niet de offerte. Ze stelt twee vragen: mag u deelnemen, en bent u in staat de opdracht uit te voeren?
- Toegangsrecht: u valt onder geen enkele uitsluitingsgrond, zoals een veroordeling, sociale of fiscale schulden of een faillissement.
- Selectiecriteria: u haalt de minimumniveaus uit de opdrachtdocumenten voor economische, financiële, technische en beroepsbekwaamheid.
Alleen de offertes van geselecteerde inschrijvers worden daarna op de gunningscriteria vergeleken. Een scherpe prijs maakt een mislukte selectie niet goed.
Uitsluitingsgronden of selectiecriteria: wat is het verschil?
| Uitsluitingsgronden | Selectiecriteria | |
|---|---|---|
| Vraag | Bent u betrouwbaar? | Bent u bekwaam? |
| Basis | Wet van 17 juni 2016, artikelen 67 tot 70 | Gekozen door de aanbesteder in het bestek |
| Voorbeelden | Veroordeling voor fraude, RSZ-schulden, faillissement | Minimale omzet, referenties, certificaten, erkenning |
| Rechtzetting | Corrigerende maatregelen, regularisatie van schulden | Beroep op de draagkracht van een andere entiteit |
Welke selectiecriteria mag de aanbesteder opleggen?
Economische en financiële draagkracht
- Een minimale jaaromzet, globaal of in het domein van de opdracht. Behalve met een motivering mag die niet hoger liggen dan het dubbele van de geraamde waarde.
- De omzet van de laatste drie boekjaren.
- Een verzekering tegen beroepsrisico's.
Technische en beroepsbekwaamheid
- Een lijst van referenties: maximaal de laatste drie jaar voor diensten en leveringen, vijf jaar voor werken.
- Attesten van goede uitvoering voor de belangrijkste referenties.
- Certificaten zoals ISO 9001, ISO 14001 of VCA, het personeelsbestand, de uitrusting, de diploma's van het kader.
- Voor werken: de erkenning als aannemer in de gevraagde categorie en klasse.
Hoe controleert de aanbesteder uw situatie?
Telemarc voor Belgische ondernemingen
De aanbesteder raadpleegt zelf de toepassing Telemarc. Daarin ziet hij uw fiscale situatie, uw sociale schulden en uw juridische toestand, zoals een faillissement. Die attesten hoeft u dus niet bij te voegen.
De controle van de fiscale en sociale schulden gebeurt binnen twintig kalenderdagen na de uiterste indieningsdatum. Voor de RSZ telt het laatste afgesloten kwartaal vóór die datum.
Wat u zelf moet aanleveren
Alles wat niet in een gratis databank staat, blijft uw verantwoordelijkheid. Denk aan een uittreksel uit het strafregister als het bestek dat vraagt, en aan alle bewijzen van bekwaamheid.
Buitenlandse ondernemingen
Telemarc geldt alleen voor Belgische ondernemingen. Een Nederlandse of Franse inschrijver legt recente attesten van de sociale en fiscale instanties voor, en een equivalent van het strafregister. De Europese tool e-Certis toont welke documenten per land gelden.
UEA of impliciete verklaring op erewoord: wat geldt wanneer?
| Waarde van de opdracht | Wat u verklaart |
|---|---|
| Opdracht van beperkte waarde (minder dan 30.000 euro excl. btw) | Geen formele kwalitatieve selectie verplicht. De aanbesteder mag wel voorwaarden stellen. |
| Onder de Europese drempels (Belgische bekendmaking) | Het loutere indienen van de offerte geldt als impliciete verklaring op erewoord dat u niet uitgesloten bent. |
| Vanaf de Europese drempels | Het UEA is verplicht, op enkele onderhandelingsprocedures na. |
Voor 2026 en 2027 bedragen de Europese drempels 216.000 euro excl. btw voor leveringen en diensten bij de meeste aanbesteders, en 5.404.000 euro voor werken. Voor sommige federale overheden ligt de drempel lager. De aankondiging vermeldt altijd het bekendmakingsniveau.
Let op: de impliciete verklaring dekt de selectiecriteria niet. Vraagt het bestek referenties of een omzetcijfer, voeg dan de bewijzen toe. Ook corrigerende maatregelen moet u zelf melden.
Kunt u steunen op een andere onderneming?
Ja. U mag de omzet of referenties van een dochteronderneming, partner of onderaannemer inroepen, ongeacht de juridische band. Daarvoor moet u:
- aantonen dat die entiteit haar middelen echt ter beschikking stelt, meestal met een ondertekende verbintenis;
- haar eigen UEA bijvoegen als de opdracht een UEA vereist;
- nagaan of het bestek bepaalde kerntaken niet aan uzelf voorbehoudt.
Wat wij in de bestekken zien
Bij een Brusselse schoonmaakopdracht die wij volledig lazen, vroeg de selectie: minstens 300.000 euro omzet per jaar in schoonmaak, twee referenties van sites met minstens 600 personen met attesten van goede uitvoering, ISO 9001 en ISO 14001, inschrijving in de KBO en een strafregister van minder dan zes maanden. Eén ontbrekend stuk volstond om af te vallen nog vóór de beoordeling.
Bij een opdracht voor beplantingen beperkte deel IV van het UEA zich tot één globaal vakje. Het bestek vroeg toch om de omzet in het domein, referenties met foto's en de samenstelling van het team. Het vakje aankruisen was niet genoeg.
Zo bereidt u de selectie voor
- Noteer elke selectie-eis uit het bestek, per perceel, met het minimumniveau.
- Maak een tabel met drie kolommen: gevraagd niveau, uw waarde, bijgevoegd bewijs.
- Controleer de periode: drie of vijf jaar, afgesloten boekjaren of niet.
- Vraag attesten van goede uitvoering tijdig aan bij uw klanten.
- Kijk uw RSZ- en belastingsituatie na vóór de uiterste datum, niet erna.
- Geef bestanden dezelfde naam als in het bestek, zodat de aanbesteder elk bewijs terugvindt.
Veelgemaakte fouten
- Selectie en gunning door elkaar halen: referenties die voor de selectie dienen, leveren meestal geen punten op.
- Een globale omzet opgeven terwijl het bestek de omzet in het domein van de opdracht vraagt.
- Een referentie zonder datum, bedrag of controleerbaar contact.
- Een certificaat vergeten dat al bij de selectie vereist is.
- Indienen in een andere taal dan die van de opdracht.
Lees ook onze gids over inschrijven op een overheidsopdracht in België. Wilt u tijd winnen, dan bereidt Tendolio uw dossier voor op basis van het bestek: selectietabel, UEA en offerte. U leest na en dient zelf in.